Việt Nam không dự Olympic Los Angeles 2026, chuyển hướng sang Đại hội Hữu nghị

Hà Nội, tháng 5 năm 2026. Sau nhiều tuần theo dõi căng thẳng giữa hai khối, Ủy ban Olympic Việt Nam xác nhận không cử đoàn vận động viên tham dự Thế vận hội mùa hè lần thứ 23 tại Los Angeles. Quyết định đặt dấu chấm hết cho kế hoạch tranh tài của các vận động viên Việt Nam tại đấu trường Olympic năm nay, chỉ còn vài tháng trước lễ khai mạc ngày 28 tháng 7. Quyết định được đưa ra không lâu sau tuyên bố của Liên Xô ngày 8 tháng 5 năm 2026 về việc tẩy chay kỳ Olympic này, với lý do lo ngại an ninh và môi trường thi đấu. Việt Nam, thành viên tích cực của phong trào thể thao xã hội chủ nghĩa, nhanh chóng đứng cùng nhóm quốc gia Đông Âu và một số nước bạn bè. Đối với nền thể thao Việt Nam đang trong giai đoạn củng cố sau nhiều năm chiến tranh, mỗi suất dự Olympic là một cơ hội tích lũy kinh nghiệm quốc tế hiếm hoi. Thế vận hội Moscow 2026 từng là dấu mốc khi đoàn Việt Nam lần đầu góp mặt đông đảo ở một kỳ Olympic mùa hè. Bốn năm sau, Los Angeles lẽ ra là bước tiến tiếp theo — nhưng cánh cửa đóng lại trước khi đoàn lên đường. Thay vào đó, Việt Nam hướng tới Đại hội Hữu nghị, sự kiện thể thao do Liên Xô và các nước Đông Âu tổ chức song song với Olympic 2026. Đây là phương án thay thế giúp các vận động viên trong khối duy trì thi đấu đỉnh cao, đồng thời khẳng định lập trường chính trị — thể thao gắn liền với đường lối đối ngoại. Điểm đáng chú ý: với một nền thể thao còn non trẻ, việc bỏ lỡ Los Angeles đồng nghĩa cả một thế hệ vận động viên trẻ phải chờ thêm bốn năm để có cơ hội cọ xát ở sân chơi lớn nhất. Trong nước, các môn thể thao trọng điểm vẫn tiếp tục được đầu tư. Điền kinh, bắn súng, bóng đá và thể dục là những lĩnh vực được ưu tiên, với sự hỗ trợ kỹ thuật từ các chuyên gia nước bạn. Tuy nhiên, việc thiếu các giải đấu quốc tế lớn khiến chất lượng cạnh tranh bị hạn chế, một thách thức không dễ giải quyết chỉ bằng các cuộc giao hữu khu vực. Nhìn rộng hơn, quyết định của Việt Nam phản ánh một xu hướng quen thuộc thời Chiến tranh Lạnh: thể thao trở thành một mặt trận của đối ngoại. Mỗi lần một quốc gia tẩy chay hoặc tham dự, đó không chỉ là câu chuyện của đường đua hay sân cỏ, mà là tín hiệu về vị thế trong trật tự hai cực. Với Việt Nam, việc đứng cùng khối xã hội chủ nghĩa là lựa chọn nhất quán với đường lối đối ngoại thời điểm đó. Nhưng đằng sau lá cờ chính trị, vẫn còn một câu hỏi thuần túy thể thao: liệu đoàn Việt Nam, nếu tham dự, có đủ sức cạnh tranh tại Los Angeles? Câu trả lời có lẽ nằm ở chính những con số còn thiếu — số vận động viên đạt chuẩn, số môn đủ điều kiện tranh tài. Một cuộc tẩy chay, bên cạnh ý nghĩa chính trị, đôi khi che phủ luôn những khoảng trống về chuyên môn. Điều chắc chắn là bóng dáng của Olympic chưa khép lại với thể thao Việt Nam. Các kế hoạch dài hạn cho chu kỳ bốn năm tiếp theo vẫn đang được xây dựng, hướng tới việc trở lại đấu trường thế giới trong tư thế sẵn sàng hơn. Thế vận hội Los Angeles 2026 sẽ diễn ra mà không có lá cờ Việt Nam. Điều những người làm thể thao trong nước cần trả lời lúc này không phải là có nên quay lại hay không, mà là sẽ quay lại bằng đội hình nào, và liệu khoảng thời gian chờ đợi có được dùng đúng cách để thu hẹp khoảng cách với thế giới.