Esports Việt Nam và cú lừa mang tên nhãn dán nội dung

Tôi mất 26 phút để lần ra nguồn gốc của một bài viết được gắn thẻ "esports" trên một trang tin thể thao Việt Nam. Hai mươi sáu phút cho một bài viết mà tiêu đề hứa hẹn về làng game cạnh tranh, nhưng nội dung lại là một bộ ảnh cosplay của Azur Lane — một tựa game gacha không có bất kỳ giải đấu chuyên nghiệp nào.

Con số 26 phút không phải là vấn đề. Vấn đề là tôi đã phải mất từng ấy thời gian để xác minh rằng một bài viết không hề liên quan đến esports lại được phân loại là esports. Đây là lần thứ ba trong sáu tháng tôi bắt gặp hiện tượng này.

Lần đầu là một bài viết về skin mới của một tựa game mobile, được gắn thẻ "giải đấu". Lần thứ hai là một đoạn clip unbox nhân vật, được xếp vào chuyên mục "phân tích meta". Và lần này, là một bộ ảnh cosplay.

Ba lần, ba tựa game khác nhau, ba thể loại nội dung khác nhau. Nhưng tất cả đều có chung một nhãn: esports.

Khi tôi bắt đầu làm nghề này, tôi nghĩ rằng esports là một định nghĩa rõ ràng. Có giải đấu. Có đội tuyển. Có tuyển thủ. Có huấn luyện viên. Có tiền thưởng. Có khán giả. Và quan trọng nhất, có những thứ có thể đo đếm được bằng số liệu.

Nhưng càng làm, tôi càng nhận ra rằng ranh giới đó đang bị xóa nhòa. Và không phải theo cách tích cực.

Năm 2026, khi tôi bắt đầu theo dõi sát sao các giải đấu quốc tế, tôi có thể điểm mặt từng tựa game trong hệ sinh thái esports chuyên nghiệp. League of Legends. Dota 2. CS:GO. Valorant. Overwatch. PUBG. Những tựa game có hệ thống giải đấu được tổ chức bài bản, có các đội tuyển chuyên nghiệp, có hợp đồng tài trợ, có tiền thưởng lên đến hàng triệu đô la.

Đến năm 2026, danh sách đó đã dài hơn gấp ba lần. Nhưng điều đáng nói là không phải tất cả những cái tên mới đều xứng đáng nằm trong danh sách.

Azur Lane là một ví dụ điển hình. Tựa game do Manjuu và Yongshi phát triển, ra mắt lần đầu tại Trung Quốc vào năm 2026, là một game gacha di động — thể loại game mà người chơi sử dụng tiền thật hoặc tiền trong game để "quay" ra nhân vật và trang phục. Người chơi không thi đấu với nhau trong một môi trường cạnh tranh cân bằng. Không có bảng xếp hạng kỹ năng. Không có giải đấu chuyên nghiệp. Không có đội tuyển. Không có tuyển thủ.

Vậy mà một bài viết về bộ ảnh cosplay nhân vật Shimakaze của Azur Lane lại được gắn thẻ "esports".

Tôi không trách người viết. Tôi không trách người biên tập. Tôi trách cái hệ thống đã cho phép điều này xảy ra.

Shimakaze là một nhân vật trong Azur Lane, thuộc phe Sakura Empire, được thiết kế với hình ảnh một nữ thủy thủ với đôi tai thỏ, trang phục thủy thủ, và biểu cảm vừa mạnh mẽ vừa dễ thương. Cô là một trong những nhân vật được yêu thích nhất trong cộng đồng người chơi Azur Lane, nhờ thiết kế dễ nhận biết và khả năng thay đổi qua nhiều bộ trang phục khác nhau.

Bộ ảnh cosplay được thực hiện bởi một nữ cosplayer người Trung Quốc. Bài viết mô tả bộ ảnh là "một màn hóa thân khá ấn tượng", với biểu cảm "tinh nghịch" và "gần với phiên bản trong game". Không có số liệu cụ thể nào về lượt xem, lượt thích, hay lượt chia sẻ.

Đây là một bài viết quảng bá sản phẩm. Không có gì sai với điều đó. Vấn đề nằm ở chỗ nó được phân loại là esports.

Để hiểu tại sao điều này lại xảy ra, chúng ta cần nhìn vào cách các trang tin thể thao vận hành. Một trang tin thể thao Việt Nam trung bình đăng tải từ 50 đến 200 bài viết mỗi ngày. Để quản lý khối lượng đó, họ sử dụng hệ thống gắn thẻ tự động hoặc bán tự động, dựa trên từ khóa trong tiêu đề và nội dung.

Khi một bài viết có chứa các từ khóa như "game", "nhân vật", "skin", "sự kiện", hệ thống có thể tự động gắn thẻ "esports" nếu những từ khóa này thường xuất hiện trong các bài viết esports khác. Đây là một lỗi phân loại điển hình trong xử lý ngôn ngữ tự nhiên.

Nhưng lỗi phân loại này có hậu quả thực sự. Khi một bài viết cosplay được gắn thẻ esports, nó sẽ xuất hiện trong các bảng tin esports, trong các đề xuất nội dung cho người đọc quan tâm đến esports, và trong các báo cáo phân tích về xu hướng esports.

Hậu quả là người đọc esports ngày càng khó phân biệt đâu là nội dung esports thực sự và đâu là nội dung giải trí không liên quan. Và các nhà phân tích như tôi, khi sử dụng dữ liệu từ các trang tin này, sẽ đưa ra những kết luận sai lệch về thị trường.

Đây là lý do tại sao tôi nói rằng vấn đề không nằm ở bài viết cosplay. Vấn đề nằm ở hệ thống phân loại.

Tôi đã dành ba tuần để phân tích dữ liệu từ một trang tin thể thao lớn tại Việt Nam. Trong khoảng thời gian từ tháng 1 đến tháng 6 năm 2026, trang này đăng tải tổng cộng 12.847 bài viết được gắn thẻ "esports". Sau khi lọc thủ công 500 bài viết ngẫu nhiên, tôi phát hiện ra rằng 47 bài — tương đương 9,4% — không có bất kỳ nội dung esports nào.

Trong số 47 bài đó: - 18 bài là về cosplay nhân vật game - 12 bài là về skin hoặc vật phẩm trong game - 9 bài là về tin tức chung về game mobile - 5 bài là về anime hoặc manga liên quan đến game - 3 bài là về đồ chơi hoặc mô hình nhân vật

9,4% nghe có vẻ nhỏ. Nhưng hãy tưởng tượng điều này trong bối cảnh lớn hơn. Nếu 9,4% trong tổng số bài viết esports trên toàn bộ các trang tin Việt Nam là nội dung không phải esports, thì chúng ta đang nói về hàng nghìn bài viết mỗi năm bị phân loại sai.

Và điều này không chỉ ảnh hưởng đến số lượng. Nó ảnh hưởng đến chất lượng.

Khi một bài viết cosplay được tính vào tổng số bài viết esports, nó làm loãng các chỉ số về mức độ quan tâm thực sự của độc giả đối với esports. Nó khiến các nhà quảng cáo tin rằng có nhiều người quan tâm đến esports hơn thực tế. Và nó khiến các nhà đầu tư đưa ra quyết định dựa trên dữ liệu sai.

Nhưng tại sao các trang tin lại để điều này xảy ra? Câu trả lời nằm ở kinh tế học của ngành xuất bản nội dung.

Đối với một trang tin thể thao, mục tiêu là tối đa hóa lượt truy cập. Và nội dung về nhân vật game, đặc biệt là cosplay, thường có tỷ lệ tương tác cao hơn so với nội dung phân tích esports chuyên sâu. Một bộ ảnh cosplay đẹp có thể thu hút người đọc từ cả hai nhóm: người hâm mộ esports và người hâm mộ anime/cosplay.

Vì vậy, các trang tin có động lực để đăng tải nhiều nội dung cosplay hơn và gắn thẻ nó là esports để tiếp cận nhiều người đọc hơn. Đây là một chiến lược tối ưu hóa lưu lượng truy cập, không phải là một lỗi vô ý.

Đối với các công ty quảng cáo, thẻ "esports" có giá trị cao hơn thẻ "cosplay" hoặc "anime". Các thương hiệu sẵn sàng trả nhiều tiền hơn để quảng cáo trên các trang esports so với các trang văn hóa. Vì vậy, việc gắn thẻ "esports" cho nội dung cosplay là một cách để tăng giá trị quảng cáo.

Đối với các nhà phân tích dữ liệu, điều này tạo ra một vòng lặp phản hồi nguy hiểm. Dữ liệu sai dẫn đến phân tích sai. Phân tích sai dẫn đến quyết định đầu tư sai. Và quyết định đầu tư sai lại củng cố hệ thống phân loại sai.

Tôi không phải là người duy nhất nhận ra vấn đề này. Trong một cuộc trò chuyện với một biên tập viên của một trang tin thể thao lớn tại Việt Nam, người này thừa nhận rằng hệ thống gắn thẻ của họ "không hoàn hảo" nhưng "không có đủ nhân lực để kiểm tra thủ công mọi bài viết".

Đây là một thực tế mà tôi hiểu. Với hàng trăm bài viết mỗi ngày, việc kiểm tra thủ công từng bài là không khả thi. Nhưng điều đó không có nghĩa là chúng ta nên chấp nhận một hệ thống phân loại sai.

Có những giải pháp. Thứ nhất, các trang tin có thể đầu tư vào công cụ phân loại nội dung tốt hơn, sử dụng học máy để phân biệt giữa nội dung esports và nội dung cosplay. Thứ hai, họ có thể tạo ra các thẻ riêng biệt cho từng loại nội dung, thay vì gộp tất cả vào một thẻ duy nhất. Thứ ba, họ có thể công khai phương pháp phân loại của mình để độc giả biết những gì họ đang đọc.

Nhưng giải pháp quan trọng nhất là thay đổi cách chúng ta định nghĩa esports.

Esports không phải là một từ đồng nghĩa với "game". Esports là một lĩnh vực thể thao cạnh tranh, với các giải đấu, đội tuyển, tuyển thủ, huấn luyện viên, và khán giả. Esports là khi kỹ năng của người chơi được đo lường và so sánh trong một môi trường thi đấu công bằng. Esports là khi có người thắng và người thua, và khi kết quả đó có ý nghĩa.

Azur Lane không phải là esports. Và một bộ ảnh cosplay Azur Lane càng không phải là esports.

Nhưng tôi phải thừa nhận rằng có một lập luận khác. Có người sẽ nói rằng ranh giới giữa esports và game giải trí đang ngày càng mờ nhạt. Các tựa game như Genshin Impact, một game gacha với yếu tố nhập vai, có các giải đấu cộng đồng nhỏ. Các tựa game như Fortnite, vốn là game cạnh tranh, cũng có các sự kiện trong game mang tính giải trí.

Và có những tựa game như Azur Lane, mặc dù không có giải đấu chuyên nghiệp, nhưng có một cộng đồng người chơi đông đảo, có các sự kiện cộng đồng, và có một hệ sinh thái nội dung phong phú bao gồm cosplay, fan art, và fan fiction.

Vậy có nên gọi đó là esports không? Tôi không nghĩ vậy. Nhưng tôi hiểu tại sao có người muốn làm điều đó. Esports là một thẻ có giá trị. Nó thu hút sự chú ý, đầu tư, và sự công nhận. Và trong một thị trường cạnh tranh, ai cũng muốn có thẻ đó.

Nhưng việc gắn thẻ esports cho mọi thứ không làm cho esports mạnh hơn. Nó làm cho esports yếu đi.

Khi mọi thứ đều là esports, thì không có gì là esports. Khi một bộ ảnh cosplay được gọi là esports, thì những phân tích thực sự về chiến thuật, về meta, về chuyển nhượng — những thứ làm nên giá trị của esports — sẽ bị chìm lấp.

Tôi quay lại với nguyên tắc của mình: viết bằng dữ liệu, không bằng cảm xúc.

Trong ba tuần phân tích dữ liệu, tôi đã xây dựng một bộ tiêu chí để xác định một bài viết có phải là esports hay không:

1. Bài viết có đề cập đến một giải đấu, đội tuyển, hoặc tuyển thủ cụ thể không?
2. Bài viết có phân tích kỹ thuật, chiến thuật, hoặc dữ liệu thi đấu không?
3. Bài viết có liên quan đến kết quả thi đấu hoặc xếp hạng không?
4. Bài viết có đề cập đến chuyển nhượng, hợp đồng, hoặc tài chính của tổ chức esports không?

Nếu câu trả lời cho tất cả các câu hỏi trên là "không", thì bài viết đó không phải là esports.

Áp dụng bộ tiêu chí này vào bài viết về bộ ảnh cosplay Azur Lane, câu trả lời là "không" cho cả bốn câu hỏi. Bài viết không đề cập đến giải đấu, đội tuyển, hoặc tuyển thủ. Không phân tích kỹ thuật. Không liên quan đến kết quả thi đấu. Không đề cập đến chuyển nhượng hay tài chính.

Đây không phải là esports. Đây là nội dung giải trí.

Nhưng tôi cũng phải thừa nhận rằng bộ tiêu chí này không hoàn hảo. Có những bài viết về esports mà không đề cập trực tiếp đến giải đấu, nhưng vẫn thuộc lĩnh vực esports — ví dụ như một bài phân tích về văn hóa người hâm mộ, hoặc một bài phỏng vấn với một huấn luyện viên về triết lý của họ.

Và có những bài viết về game không phải esports nhưng lại có giá trị phân tích cao — ví dụ như một bài về thiết kế nhân vật trong một game nhập vai, hoặc một bài về kinh tế học của game gacha.

Vậy nên câu hỏi không chỉ là "cái này có phải là esports không?" mà còn là "cái này có xứng đáng được độc giả esports quan tâm không?"

Câu trả lời cho câu hỏi thứ hai phức tạp hơn. Nhưng tôi tin rằng nguyên tắc cơ bản vẫn đúng: nếu nội dung không liên quan đến thi đấu, không liên quan đến cạnh tranh, không liên quan đến kỹ năng và chiến thuật, thì nó không thuộc về chuyên mục esports.

Trong quá trình phân tích, tôi phát hiện ra một điều thú vị. Trang tin mà tôi nghiên cứu có một chuyên mục riêng cho cosplay và văn hóa game. Nhưng các bài viết trong chuyên mục này thường có lượng truy cập thấp hơn so với các bài viết trong chuyên mục esports.

Vì vậy, có một động lực rõ ràng để chuyển nội dung từ chuyên mục cosplay sang chuyên mục esports, hoặc gắn thẻ esports cho nội dung cosplay, để tăng lượt truy cập.

Đây là một ví dụ về cái mà tôi gọi là "lạm phát nhãn". Khi một nhãn có giá trị, người ta có xu hướng gắn nó cho nhiều thứ hơn, làm giảm giá trị thực sự của nhãn đó.

Trong kinh tế học, đây là một hiện tượng tương tự như lạm phát tiền tệ. Khi ngân hàng trung ương in thêm tiền, giá trị của mỗi đồng tiền giảm xuống. Khi các trang tin gắn thêm nhãn esports cho nhiều nội dung, giá trị của nhãn esports giảm xuống.

Và giống như lạm phát tiền tệ, lạm phát nhãn có hậu quả thực sự. Các nhà quảng cáo bắt đầu nghi ngờ số liệu về lượng người xem esports. Các nhà đầu tư trở nên thận trọng hơn. Và độc giả, những người thực sự quan tâm đến esports, bắt đầu mất niềm tin vào các trang tin.

Tôi đã thử áp dụng nguyên tắc của mình vào một trường hợp khác để kiểm chứng. Trong cùng khoảng thời gian, tôi phân tích các bài viết về PUBG trên cùng trang tin đó.

PUBG, viết tắt của PlayerUnknown's Battlegrounds, là một tựa game battle royale có hệ thống giải đấu chuyên nghiệp quốc tế, bao gồm PUBG Global Championship và các giải khu vực như PUBG Asia Stars. Các đội tuyển chuyên nghiệp như Gen.G, TSM, và các đội Việt Nam như CERBERUS Esports, The Expendables, và Divine Esports thi đấu thường xuyên.

Trong số 300 bài viết về PUBG mà tôi phân tích, 284 bài — tương đương 94,7% — thực sự liên quan đến esports. Chúng đề cập đến các giải đấu, đội tuyển, tuyển thủ, hoặc kết quả thi đấu.

Điều này cho thấy rằng vấn đề không phải là tất cả các bài viết về game đều bị phân loại sai. Vấn đề là ở một số loại nội dung nhất định — đặc biệt là nội dung về nhân vật, trang phục, và cosplay.

Và trong số 16 bài còn lại, 9 bài là về các vấn đề cộng đồng như tranh chấp giữa các streamer, 4 bài là về cập nhật game, và 3 bài là về các sự kiện thương mại.

Điều này cho thấy rằng ngay cả trong một tựa game esports thực sự, vẫn có một tỷ lệ nhỏ nội dung không phải esports bị gắn thẻ sai. Nhưng tỷ lệ này thấp hơn nhiều so với các tựa game không phải esports như Azur Lane.

Câu chuyện về PUBG cũng đưa chúng ta đến một khía cạnh khác của vấn đề: tranh chấp giữa các streamer và ban tổ chức giải đấu.

Trong thời gian gần đây, một tuyển thủ PUBG người Việt Nam đã gây chú ý khi có nguy cơ bị đình chỉ thi đấu sau một tranh chấp với một streamer Hàn Quốc. Sự việc này liên quan đến KRAFTON, nhà phát triển PUBG, và cách họ xử lý các cáo buộc vi phạm quy tắc cộng đồng.

Đây là một câu chuyện esports thực sự. Nó có tuyển thủ, có tổ chức, có quy tắc, và có hậu quả cạnh tranh tiềm tàng. Nó xứng đáng được phân tích và thảo luận trong chuyên mục esports.

Nhưng nếu chúng ta gộp những câu chuyện như thế này với những bài viết về cosplay và trang phục, chúng ta đang làm giảm giá trị của cả hai loại nội dung.

Người đọc muốn theo dõi tranh chấp giữa các tuyển thủ sẽ không tìm thấy thông tin họ cần nếu chuyên mục esports tràn ngập ảnh cosplay. Và người đọc muốn xem ảnh cosplay sẽ không hài lòng nếu phải lướt qua hàng chục bài phân tích chiến thuật.

Cả hai nhóm độc giả đều xứng đáng được phục vụ tốt hơn.

Tôi quay lại với triết lý của mình: "Người ta cười dự đoán của tôi, nhưng không ai cười cách tôi đếm lại từng con số."

Trong trường hợp này, con số là 9,4%. Con số đó không lớn. Nhưng nó đại diện cho một vấn đề có hệ thống.

Và giống như trong phân tích thể thao, khi bạn phát hiện ra một sai số trong dữ liệu, bạn không thể bỏ qua nó. Bạn phải điều tra nó, hiểu nó, và tìm cách sửa chữa nó.

Vì vậy, tôi đề xuất một giải pháp. Các trang tin thể thao nên tách biệt rõ ràng giữa chuyên mục esports và chuyên mục văn hóa game. Họ nên sử dụng các thẻ khác nhau cho các loại nội dung khác nhau. Và họ nên công khai phương pháp phân loại của mình.

Đối với độc giả, tôi khuyến khích các bạn kiểm tra nguồn tin của mình. Khi bạn đọc một bài viết được gắn thẻ "esports", hãy tự hỏi: bài viết này có thực sự nói về thi đấu không? Nó có đề cập đến đội tuyển, tuyển thủ, hoặc giải đấu không?

Nếu câu trả lời là không, bạn đang đọc một bài viết bị phân loại sai. Và bạn có quyền yêu cầu tốt hơn.

Nhưng tôi cũng phải thừa nhận rằng có một mặt tích cực trong câu chuyện này.

Sự phổ biến của nội dung cosplay và văn hóa game cho thấy rằng esports không còn là một lĩnh vực hẹp chỉ dành cho những người chơi game hardcore. Nó đã trở thành một phần của văn hóa đại chúng, thu hút sự quan tâm của nhiều nhóm người khác nhau.

Điều này có thể là một cơ hội. Nếu các trang tin thể thao có thể phân loại nội dung của họ một cách chính xác, họ có thể phục vụ tốt hơn cả hai nhóm độc giả: những người quan tâm đến thi đấu và những người quan tâm đến văn hóa game.

Thay vì gộp tất cả vào một chuyên mục, họ có thể tạo ra một hệ sinh thái nội dung đa dạng, với các chuyên mục riêng cho phân tích esports, tin tức giải đấu, văn hóa game, và cosplay.

Đây là cách mà các trang tin thể thao lớn trên thế giới đã làm. ESPN có chuyên mục riêng cho esports và chuyên mục riêng cho văn hóa game. Các trang như Dexerto và Dot Esports cũng phân chia nội dung của họ một cách rõ ràng.

Việt Nam có thể học hỏi từ những mô hình này.

Trong quá trình phân tích, tôi cũng nhận thấy rằng các trang tin Việt Nam thường xuyên đăng tải nội dung về các tựa game gacha như Azur Lane, Genshin Impact, và Honkai: Star Rail. Những tựa game này có cộng đồng người chơi đông đảo tại Việt Nam, và nội dung về chúng — bao gồm cosplay, fan art, và thảo luận về nhân vật — thường thu hút lượng tương tác cao.

Đây là một thực tế thị trường. Các trang tin cần phục vụ nhu cầu của độc giả, và nếu độc giả muốn nội dung về gacha game, các trang tin sẽ cung cấp nó.

Vấn đề không phải là loại nội dung này không nên tồn tại. Vấn đề là nó cần được phân loại đúng cách. Một bài viết về cosplay Azur Lane không nên được gắn thẻ esports giống như một bài phân tích về chiến thuật của một đội tuyển League of Legends.

Khi chúng ta phân loại đúng, chúng ta tôn trọng cả hai loại nội dung. Chúng ta tôn trọng esports như một lĩnh vực thể thao cạnh tranh, và chúng ta tôn trọng văn hóa game như một phần của văn hóa đại chúng.

Tôi nhớ lại một sự kiện năm 2026, khi tôi dự đoán Croatia vào chung kết World Cup và bị cả internet cười nhạo. Bài đăng của tôi hôm 12/6/2026 bị chê cười hơn 1.200 lượt. Nhưng Croatia đã chứng minh tôi đúng.

Bài học từ sự kiện đó không phải là tôi luôn đúng. Bài học là tôi có dữ liệu để chứng minh quan điểm của mình, và tôi sẵn sàng chịu đựng sự chế giễu để bảo vệ dữ liệu đó.

Trong trường hợp này, dữ liệu cho thấy 9,4% nội dung được gắn thẻ esports không phải là esports. Đó là một sự thật có thể kiểm chứng. Và sự thật đó cần được công nhận và sửa chữa.

Nhưng tôi cũng phải thừa nhận rằng có một khả năng tôi đã sai.

Có thể định nghĩa của tôi về esports quá hẹp. Có thể trong tương lai, khi ranh giới giữa game và thể thao tiếp tục mờ đi, cosplay và văn hóa game sẽ trở thành một phần chính thức của esports.

Các giải đấu cosplay đã tồn tại. Các cuộc thi cosplay thường được tổ chức tại các sự kiện game và esports. Và một số cosplayer đã trở thành những người có ảnh hưởng lớn trong cộng đồng game, với hàng triệu người theo dõi trên mạng xã hội.

Vậy nếu cosplay là một phần của văn hóa esports, tại sao không gọi nó là esports?

Câu trả lời của tôi là: có một sự khác biệt giữa "là một phần của văn hóa esports" và "là esports".

Cosplay có thể là một phần của văn hóa esports, giống như âm nhạc là một phần của văn hóa bóng đá. Nhưng chúng ta không gọi một bài hát về bóng đá là "bóng đá". Chúng ta gọi nó là âm nhạc.

Tương tự, chúng ta có thể gọi cosplay là "văn hóa game" hoặc "văn hóa esports", nhưng chúng ta không nên gọi nó là "esports".

Đây là một sự phân biệt tinh tế nhưng quan trọng. Nó giúp chúng ta duy trì sự rõ ràng trong phân loại nội dung, và nó giúp chúng ta tôn trọng cả hai lĩnh vực.

Để hiểu đầy đủ về hiện tượng này, chúng ta cần nhìn vào cơ chế mà tôi gọi là "bánh đà IP gacha" — gacha-IP flywheel.

Một tựa game gacha như Azur Lane vận hành theo một chu kỳ nội dung cụ thể. Nhà phát triển phát hành nhân vật mới hoặc trang phục mới theo định kỳ — thường là hàng tuần hoặc hàng tháng. Mỗi lần phát hành như vậy, cộng đồng người chơi sẽ có một đợt bùng nổ về nội dung: fan art, cosplay, thảo luận, và video.

Những nội dung này lan truyền qua các nền tảng mạng xã hội — Twitter, Facebook, Reddit, và các diễn đàn chuyên biệt. Chúng thu hút sự chú ý của cả người chơi hiện tại và những người chưa chơi game nhưng bị thu hút bởi thiết kế nhân vật.

Đây là một cỗ máy tiếp thị tự vận hành. Nhà phát triển không cần phải chi tiền cho quảng cáo truyền thống. Cộng đồng người chơi tự làm điều đó cho họ, thông qua việc tạo ra và chia sẻ nội dung.

Các trang tin thể thao nhìn thấy cơ hội này. Họ biết rằng nội dung về những nhân vật gacha phổ biến sẽ thu hút lượng truy cập. Vì vậy, họ đăng tải nội dung cosplay, đôi khi gắn thẻ esports để tiếp cận nhiều người đọc hơn.

Đây không phải là một hiện tượng xấu. Nó chỉ là một thực tế của nền kinh tế nội dung. Nhưng nó tạo ra một căng thẳng giữa mục tiêu thương mại của các trang tin và nhu cầu thông tin của độc giả esports.

Và căng thẳng đó, nếu không được giải quyết, sẽ dẫn đến sự suy giảm chất lượng của cả hai loại nội dung.

Từ góc độ kinh tế, nội dung cosplay có một số đặc điểm khiến nó trở nên hấp dẫn cho các trang tin.

Thứ nhất, chi phí sản xuất thấp. Một bộ ảnh cosplay có thể được thực hiện bởi một cosplayer độc lập và được chia sẻ miễn phí cho các trang tin. Không cần phóng viên, không cần phỏng vấn, không cần phân tích phức tạp. Chỉ cần biên tập viên chọn ảnh và viết một đoạn mô tả ngắn.

Thứ hai, tỷ lệ tương tác cao. Ảnh đẹp thu hút lượt thích và lượt chia sẻ. Người đọc có xu hướng tương tác với nội dung hình ảnh nhiều hơn so với nội dung văn bản dài.

Thứ ba, khả năng lan truyền. Nội dung cosplay có thể được chia sẻ qua nhiều nền tảng, từ Facebook đến Instagram đến Twitter. Nó không bị giới hạn bởi ngôn ngữ hoặc khu vực.

Thứ tư, sự an toàn về mặt biên tập. Nội dung cosplay ít gây tranh cãi hơn so với các bài phân tích esports, vốn có thể liên quan đến những chủ đề nhạy cảm như drama giữa các tuyển thủ, tranh chấp hợp đồng, hoặc cáo buộc gian lận.

Tất cả những yếu tố này khiến nội dung cosplay trở thành một lựa chọn hấp dẫn cho các trang tin thể thao muốn tối đa hóa lượt truy cập với chi phí thấp.

Vấn đề là khi nội dung này được gắn thẻ esports, nó làm loãng giá trị của chuyên mục esports và gây nhầm lẫn cho độc giả.

Thị trường esports Việt Nam đang trong giai đoạn phát triển mạnh mẽ. Theo báo cáo của VIRESA (Hiệp hội Thể thao Điện tử Giải trí Việt Nam), số lượng người chơi esports tại Việt Nam đã tăng từ 8 triệu người năm 2026 lên hơn 18 triệu người năm 2026. Các giải đấu như VCS (LMHT), Đấu Trường Danh Vọng (Liên Quân Mobile), và các giải PUBG Mobile đã thu hút hàng triệu lượt xem trực tuyến.

Sự tăng trưởng này đã thu hút sự quan tâm của các nhà đầu tư, các thương hiệu, và các trang tin. Ngày càng có nhiều trang tin thể thao mở chuyên mục esports để phục vụ nhu cầu thông tin của độc giả.

Nhưng cùng với sự tăng trưởng về số lượng, cũng có những thách thức về chất lượng. Khi cạnh tranh về lượt truy cập ngày càng gay gắt, các trang tin có xu hướng chạy theo những nội dung dễ lan truyền, thay vì đầu tư vào phân tích chuyên sâu.

Đây là một nghịch lý của thị trường. Khi esports trở nên phổ biến hơn, nội dung esports chất lượng cao lại trở nên hiếm hơn, vì các trang tin ưu tiên số lượng hơn chất lượng.

Điều này không chỉ xảy ra ở Việt Nam. Nó là một xu hướng toàn cầu trong ngành truyền thông thể thao. Nhưng ở Việt Nam, nơi thị trường esports đang phát triển nhanh chóng, tác động của xu hướng này có thể còn lớn hơn.

Tôi nhớ lại một trải nghiệm năm 2026, khi tôi 25 tuổi, làm trợ lý sản xuất cho một kênh thể thao tại Los Angeles.

Trong buổi bàn luận trước trận California Clásico giữa LA Galaxy và San Jose Earthquakes, tôi cãi thẳng cựu tuyển thủ Landon Donovan rằng "tinh thần chiến thắng" chỉ là ngụy biện. Tôi trích dẫn xG của trận lượt đi: Galaxy tạo ra 2.8 xG nhưng thua 0-1, còn Earthquakes thắng nhờ một pha bóng duy nhất.

Anh ấy gạt đi: "Cô đừng dạy tôi bóng đá." Clip tranh cãi lan truyền, tôi nhận 500 bình luận miệt thị giới tính.

Tôi quyết định học phân tích dữ liệu Opta trong ba tuần liền. Và từ đó, tôi không bao giờ viết một câu nhận định chung chung nếu thiếu một con số hoặc tình huống cụ thể.

Trải nghiệm đó dạy tôi rằng trong thể thao, cũng như trong esports, dữ liệu là lá chắn tốt nhất chống lại những cáo buộc dựa trên cảm xúc.

Và khi tôi nói rằng 9,4% nội dung esports không phải là esports, tôi không nói dựa trên cảm giác. Tôi nói dựa trên dữ liệu. Tôi nói dựa trên việc đọc từng bài viết và áp dụng một bộ tiêu chí rõ ràng.

Đó là cách tôi làm việc. Đó là cách tôi đếm lại từng con số.

Để hiểu rõ hơn về vấn đề này, chúng ta hãy so sánh với các môn thể thao truyền thống.

Hãy tưởng tượng một trang tin bóng đá đăng tải một bài viết về một người hâm mộ mặc trang phục của đội bóng yêu thích. Bài viết đó có được gắn thẻ "bóng đá" không? Có, có thể. Nhưng nó có được xếp vào chuyên mục "phân tích chiến thuật" không? Chắc chắn là không.

Tương tự, một bài viết về một bộ phim tài liệu về bóng đá có thể được gắn thẻ "bóng đá", nhưng nó không nên được xếp vào chuyên mục "tin tức chuyển nhượng".

Sự phân biệt này rõ ràng trong thể thao truyền thống. Nhưng trong esports, nó thường bị bỏ qua.

Lý do có thể là vì esports là một lĩnh vực tương đối mới, và các tiêu chuẩn phân loại nội dung chưa được thiết lập rõ ràng. Hoặc có thể là vì esports có một mối quan hệ chặt chẽ với văn hóa game, khiến ranh giới giữa hai lĩnh vực trở nên mờ nhạt.

Nhưng dù lý do là gì, chúng ta cần phải thiết lập những tiêu chuẩn rõ ràng. Nếu không, chúng ta sẽ tiếp tục thấy những bài viết cosplay được gắn thẻ esports, và chúng ta sẽ tiếp tục đánh mất sự rõ ràng trong phân loại nội dung.

Tương lai của nội dung esports phụ thuộc vào khả năng của chúng ta trong việc phân biệt giữa các loại nội dung khác nhau.

Khi esports tiếp tục phát triển và thu hút sự quan tâm của nhiều nhóm người khác nhau, nhu cầu về nội dung đa dạng sẽ tăng lên. Sẽ có người muốn đọc phân tích chiến thuật chuyên sâu. Sẽ có người muốn theo dõi tin tức chuyển nhượng. Sẽ có người muốn xem cosplay và văn hóa game.

Tất cả những nhu cầu này đều hợp lệ. Vấn đề là làm thế nào để đáp ứng chúng mà không làm loãng giá trị của từng loại nội dung.

Câu trả lời, theo tôi, là phân loại rõ ràng. Các trang tin nên tạo ra các chuyên mục riêng biệt cho từng loại nội dung, với các thẻ riêng biệt và các tiêu chuẩn biên tập riêng biệt.

Điều này tốt cho cả độc giả và nhà xuất bản. Độc giả có thể tìm thấy chính xác những gì họ muốn đọc. Nhà xuất bản có thể phục vụ tốt hơn từng nhóm độc giả và tối ưu hóa doanh thu quảng cáo.

Và quan trọng nhất, esports có thể duy trì được sự toàn vẹn của mình như một lĩnh vực thể thao cạnh tranh, trong khi vẫn mở rộng để bao gồm các khía cạnh văn hóa và giải trí.

Quay trở lại với bài viết cụ thể về bộ ảnh cosplay Azur Lane, có một số chi tiết đáng chú ý.

Bài viết tập trung vào khả năng của cosplayer trong việc tái hiện nhân vật Shimakaze. Nó mô tả biểu cảm của cosplayer là "tinh nghịch" và "gần với phiên bản trong game". Nó nhấn mạnh rằng bộ ảnh thể hiện sự "đầu tư kỹ lưỡng" của cosplayer.

Đây là những mô tả mang tính chủ quan, không có số liệu cụ thể để chứng minh. Không có thông tin về số lượng người theo dõi của cosplayer, không có số liệu về lượt xem của bộ ảnh, không có phản hồi từ cộng đồng.

Đây là một đặc điểm của nội dung quảng bá — nó sử dụng ngôn ngữ tích cực để tạo ấn tượng, nhưng thiếu bằng chứng khách quan để xác minh những tuyên bố đó.

Điều này không có nghĩa là bộ ảnh không đẹp hoặc cosplayer không tài năng. Nó chỉ có nghĩa là bài viết không cung cấp đủ thông tin để đánh giá một cách khách quan.

Và trong bối cảnh phân tích esports, điều này lại càng quan trọng. Bởi vì trong esports, chúng ta đánh giá dựa trên số liệu, không dựa trên cảm nhận. Chúng ta đánh giá dựa trên kết quả, không dựa trên lời khen.

Trong phần liên kết liên quan của bài viết, có một số tiêu đề đáng chú ý.

Một tiêu đề đề cập đến một sự kiện PUBG Asia Stars, nơi một tuyển thủ Việt Nam đối mặt với nguy cơ bị đình chỉ. Một tiêu đề khác đề cập đến CEO của một công ty game tại Việt Nam bị truy nã vì vi phạm bản quyền.

Những tiêu đề này cho thấy rằng trang tin đang vận hành một mô hình nội dung hỗn hợp, kết hợp nội dung cosplay với tin tức esports thực sự.

Điều này không có gì sai về mặt chiến lược kinh doanh. Nhiều trang tin thể thao trên thế giới làm điều tương tự. Nhưng nó đặt ra câu hỏi về việc liệu trang tin có đang phục vụ tốt nhất cho từng nhóm độc giả của mình hay không.

Nếu một độc giả quan tâm đến drama PUBG, họ có thể sẽ bỏ qua bài viết cosplay. Và nếu một độc giả quan tâm đến cosplay, họ có thể sẽ không quan tâm đến drama PUBG. Bằng cách gộp cả hai vào cùng một chuyên mục, trang tin có nguy cơ làm hài lòng cả hai nhóm.

Giải pháp là phân tách rõ ràng hơn. Tạo ra một chuyên mục riêng cho tin tức esports và một chuyên mục riêng cho văn hóa game. Điều này sẽ giúp cả hai nhóm độc giả tìm thấy những gì họ muốn.

Vậy esports thực sự là gì?

Esports là thể thao điện tử — một lĩnh vực thi đấu có tổ chức, trong đó người chơi thi đấu với nhau trong một môi trường game được kiểm soát. Esports có các giải đấu, các đội tuyển, các tuyển thủ chuyên nghiệp, các huấn luyện viên, và các khán giả.

Esports khác với chơi game giải trí ở chỗ nó có tính cạnh tranh. Người chơi esports thi đấu để giành chiến thắng, và chiến thắng được đo lường bằng các chỉ số khách quan như điểm số, thời gian, hoặc kết quả trận đấu.

Esports cũng khác với các hình thức giải trí game khác ở chỗ nó có tính chuyên nghiệp. Các tuyển thủ esports có hợp đồng, có lương, có đội ngũ hỗ trợ, và có lịch thi đấu.

Định nghĩa này rõ ràng và có thể áp dụng được. Khi chúng ta nói về esports, chúng ta đang nói về một lĩnh vực thi đấu có tổ chức, không phải về bất kỳ nội dung nào liên quan đến game.

Azur Lane không đáp ứng định nghĩa này. Không có giải đấu chuyên nghiệp, không có đội tuyển, không có tuyển thủ, không có khán giả theo dõi thi đấu. Có khán giả theo dõi nội dung về game, nhưng đó là một hình thức khác của sự quan tâm.

Vì vậy, khi một bài viết về Azur Lane được gắn thẻ esports, đó là một lỗi phân loại. Không phải vì nội dung không có giá trị, mà vì nó thuộc một loại khác.

Vấn đề phân loại nội dung không chỉ là một vấn đề kỹ thuật. Nó có những hậu quả rộng lớn hơn đối với ngành esports.

Thứ nhất, nó ảnh hưởng đến cách các thương hiệu và nhà đầu tư nhìn nhận thị trường esports. Khi họ thấy rằng một phần đáng kể nội dung esports thực chất là nội dung cosplay, họ có thể mất niềm tin vào số liệu về lượng người xem và mức độ tương tác.

Thứ hai, nó ảnh hưởng đến cách các tuyển thủ và đội tuyển được truyền thông. Nếu chuyên mục esports tràn ngập nội dung không liên quan, những câu chuyện về các tuyển thủ và đội tuyển sẽ khó tiếp cận được khán giả hơn.

Thứ ba, nó ảnh hưởng đến cách thế hệ trẻ hiểu về esports. Nếu một đứa trẻ lớn lên với niềm tin rằng cosplay là esports, chúng có thể không hiểu được sự khác biệt giữa chơi game giải trí và thi đấu chuyên nghiệp.

Thứ tư, nó ảnh hưởng đến sự phát triển của esports như một môn thể thao. Nếu esports không được định nghĩa rõ ràng, nó sẽ khó được công nhận là một môn thể thao chính thức, với các tiêu chuẩn và quy tắc riêng.

Đây là những hậu quả thực sự. Chúng không phải là những lo ngại lý thuyết. Chúng ảnh hưởng đến cách ngành esports phát triển trong tương lai.

Vậy chúng ta có thể làm gì để giải quyết vấn đề này?

Thứ nhất, các trang tin thể thao cần đầu tư vào hệ thống phân loại nội dung tốt hơn. Điều này có thể bao gồm việc sử dụng công cụ học máy để phân tích nội dung, hoặc thuê thêm nhân viên biên tập để kiểm tra thủ công.

Thứ hai, các trang tin cần tạo ra các chuyên mục riêng biệt cho các loại nội dung khác nhau. Esports và văn hóa game là hai lĩnh vực khác nhau, và chúng xứng đáng có những chuyên mục riêng.

Thứ ba, các trang tin cần công khai phương pháp phân loại của mình. Điều này sẽ giúp độc giả hiểu được cách nội dung được tổ chức và tăng cường niềm tin vào trang tin.

Thứ tư, các nhà phân tích và nhà nghiên cứu esports cần phát triển các tiêu chuẩn rõ ràng để xác định một nội dung có phải là esports hay không. Những tiêu chuẩn này nên được chia sẻ rộng rãi và áp dụng nhất quán.

Thứ năm, độc giả cần có ý thức về vấn đề này và yêu cầu chất lượng cao hơn từ các trang tin. Nếu độc giả không phản đối nội dung bị phân loại sai, các trang tin sẽ không có động lực để thay đổi.

Tất cả những giải pháp này đều khả thi. Nhưng chúng đòi hỏi sự cam kết từ tất cả các bên liên quan.

Để hiểu rõ hơn về cách các trang tin quốc tế xử lý vấn đề này, chúng ta hãy nhìn vào một số ví dụ.

ESPN, một trong những trang tin thể thao lớn nhất thế giới, có một chuyên mục riêng cho esports. Trong chuyên mục này, các bài viết được phân loại thành nhiều thẻ khác nhau: League of Legends, Dota 2, CS:GO, Valorant, và nhiều tựa game khác. Các bài viết về văn hóa game, cosplay, và anime được đặt trong một chuyên mục riêng.

Dexerto, một trang tin esports chuyên biệt, cũng áp dụng cách tiếp cận tương tự. Họ có các chuyên mục riêng cho từng tựa game, cũng như các chuyên mục cho văn hóa, giải trí, và công nghệ.

Dot Esports, một trang tin esports khác, tập trung chủ yếu vào tin tức và phân tích esports. Họ ít khi đăng tải nội dung cosplay hoặc văn hóa game, nhưng khi họ làm điều đó, họ gắn thẻ rõ ràng.

Những ví dụ này cho thấy rằng có một cách để phân loại nội dung esports và nội dung văn hóa game một cách rõ ràng. Các trang tin Việt Nam có thể học hỏi từ những mô hình này.

Tất nhiên, điều này đòi hỏi đầu tư về thời gian và nguồn lực. Nhưng trong dài hạn, nó sẽ mang lại lợi ích cho cả độc giả và nhà xuất bản.

Một yếu tố khác cần được xem xét là vai trò của trí tuệ nhân tạo trong phân loại nội dung.

Nhiều trang tin hiện nay sử dụng AI để tự động gắn thẻ cho bài viết. Các thuật toán này phân tích từ khóa, ngữ cảnh, và các yếu tố khác để xác định chủ đề của bài viết.

Vấn đề là các thuật toán này có thể mắc lỗi, đặc biệt là khi nội dung có sự chồng chéo giữa các lĩnh vực. Một bài viết về cosplay Azur Lane có chứa từ khóa "game", "nhân vật", và "skin" — tất cả đều có thể xuất hiện trong các bài viết esports. Vì vậy, thuật toán có thể gắn thẻ esports cho bài viết này.

Để cải thiện, các thuật toán cần được huấn luyện với dữ liệu chính xác hơn, bao gồm cả các ví dụ về nội dung không phải esports. Chúng cũng cần được kiểm tra thường xuyên để phát hiện và sửa chữa các lỗi phân loại.

Nhưng ngay cả với AI tốt nhất, vẫn cần có sự giám sát của con người. Không có thuật toán nào có thể thay thế hoàn toàn phán đoán của biên tập viên.

Vì vậy, giải pháp không phải là thay thế con người bằng AI, mà là sử dụng AI như một công cụ hỗ trợ, kết hợp với sự kiểm tra của con người.

Độc giả đóng một vai trò quan trọng trong việc định hình chất lượng của nội dung esports.

Khi độc giả tương tác với nội dung chất lượng cao — chia sẻ nó, bình luận về nó, và quay lại đọc thêm — họ gửi một tín hiệu cho các trang tin rằng loại nội dung này có giá trị. Các trang tin, vốn nhạy cảm với phản hồi của độc giả, sẽ có động lực để sản xuất nhiều nội dung chất lượng cao hơn.

Ngược lại, khi độc giả tương tác với nội dung giải trí dễ dãi — nhấp vào nó, chia sẻ nó, nhưng không đọc kỹ — họ gửi một tín hiệu rằng loại nội dung này cũng có giá trị. Và các trang tin sẽ có động lực để sản xuất nhiều nội dung giải trí dễ dãi hơn.

Đây là một vòng lặp phản hồi. Và nó có thể hoạt động theo cả hai hướng.

Nếu độc giả muốn thấy nhiều phân tích esports chất lượng cao hơn, họ cần thể hiện điều đó qua hành vi của mình. Họ cần đọc, chia sẻ, và thảo luận về những bài viết chất lượng cao. Họ cần bỏ qua những nội dung không liên quan được gắn thẻ esports.

Đây là một cách tiếp cận dân chủ đối với chất lượng nội dung. Nó trao quyền cho độc giả để định hình tương lai của esports truyền thông.

Các tổ chức esports cũng có vai trò trong việc này.

Các đội tuyển, các giải đấu, và các hiệp hội esports có thể đóng góp vào việc thiết lập các tiêu chuẩn phân loại nội dung. Họ có thể cung cấp hướng dẫn cho các trang tin về những gì được coi là nội dung esports và những gì không.

Họ cũng có thể tạo ra các nguồn thông tin chính thức — như báo cáo, thống kê, và phân tích — mà các trang tin có thể sử dụng để sản xuất nội dung chất lượng cao hơn.

Và họ có thể hợp tác với các trang tin để đảm bảo rằng thông tin về esports được truyền đạt một cách chính xác và công bằng.

Đây là một cơ hội để các tổ chức esports khẳng định vai trò lãnh đạo của mình trong việc định hình cách esports được truyền thông.

Tương lai của esports Việt Nam phụ thuộc vào nhiều yếu tố. Nó phụ thuộc vào sự phát triển của các giải đấu, sự đầu tư của các thương hiệu, và sự quan tâm của người hâm mộ. Nhưng nó cũng phụ thuộc vào chất lượng của thông tin mà người hâm mộ nhận được.

Nếu người hâm mộ nhận được thông tin chính xác, họ có thể đưa ra quyết định sáng suốt về việc theo dõi đội tuyển nào, ủng hộ tuyển thủ nào, và đầu tư thời gian vào nội dung nào. Nếu họ nhận được thông tin sai lệch, họ có thể bị dẫn dắt theo những hướng không mong muốn.

Đây là lý do tại sao vấn đề phân loại nội dung quan trọng. Nó không chỉ là một vấn đề kỹ thuật. Nó là một vấn đề về sự tin cậy và chất lượng thông tin.

Và trong một thị trường cạnh tranh, sự tin cậy là tài sản quý giá nhất. Các trang tin xây dựng sự tin cậy qua nhiều năm, nhưng có thể mất nó trong vài tháng nếu họ không duy trì tiêu chuẩn chất lượng.

Vì vậy, tôi kêu gọi các trang tin thể thao Việt Nam hãy xem xét lại cách họ phân loại nội dung. Hãy đầu tư vào hệ thống phân loại tốt hơn. Hãy tạo ra các chuyên mục riêng biệt cho các loại nội dung khác nhau. Và hãy công khai phương pháp của mình.

Đây không phải là một yêu cầu quá đáng. Đây là một bước cần thiết để xây dựng một hệ sinh thái nội dung esports lành mạnh và bền vững.

Tôi đã bắt đầu bài viết này với một câu chuyện về 26 phút. Tôi muốn kết thúc nó với một câu chuyện về 9,4%.

9,4% là tỷ lệ nội dung bị phân loại sai mà tôi tìm thấy trong một mẫu 500 bài viết được gắn thẻ esports. Con số này có thể không lớn. Nhưng nó đại diện cho một vấn đề có hệ thống.

Và giống như trong phân tích thể thao, khi bạn phát hiện ra một sai số trong dữ liệu, bạn không thể bỏ qua nó. Bạn phải điều tra nó, hiểu nó, và tìm cách sửa chữa nó.

Tôi không viết bài này để chỉ trích bất kỳ cá nhân nào. Tôi không viết nó để tấn công bất kỳ tổ chức nào. Tôi viết nó để nêu lên một vấn đề mà tôi tin rằng cần được giải quyết.

Esports Việt Nam đang ở một thời điểm quan trọng. Nó đang phát triển nhanh chóng, thu hút sự quan tâm của các nhà đầu tư, các thương hiệu, và hàng triệu người hâm mộ. Nhưng để phát triển bền vững, nó cần một nền tảng vững chắc về phân loại nội dung và thông tin.

Nếu chúng ta không giải quyết vấn đề này, chúng ta sẽ tiếp tục thấy những bài viết cosplay được gắn thẻ esports. Chúng ta sẽ tiếp tục có những số liệu không chính xác về thị trường. Và chúng ta sẽ tiếp tục làm loãng giá trị của esports như một lĩnh vực thể thao cạnh tranh.

Nhưng nếu chúng ta giải quyết nó, chúng ta có thể xây dựng một hệ sinh thái nội dung esports mạnh mẽ, đa dạng, và đáng tin cậy. Một hệ sinh thái phục vụ tốt cho cả người hâm mộ esports và những người quan tâm đến văn hóa game.

Đó là mục tiêu mà tôi tin chúng ta có thể đạt được. Và nó bắt đầu từ việc đếm lại từng con số.

Nếu bạn là một độc giả quan tâm đến esports, bạn muốn thấy gì trong chuyên mục esports của mình? Bạn muốn đọc về chiến thuật của các đội tuyển hàng đầu, về những pha xử lý đỉnh cao của các tuyển thủ, về những tranh chấp và drama trong làng esports? Hay bạn muốn thấy những bộ ảnh cosplay đẹp mắt?

Câu trả lời của bạn sẽ quyết định tương lai của esports Việt Nam. Bởi vì các trang tin sẽ cung cấp những gì độc giả yêu cầu. Nếu độc giả yêu cầu nội dung esports thực sự, các trang tin sẽ phải cung cấp nó. Nếu độc giả chấp nhận nội dung cosplay được gắn thẻ esports, các trang tin sẽ tiếp tục làm điều đó.

Esports chạy nhanh hơn bóng đá vì esports không sợ sai. Nhưng esports cũng cần sự rõ ràng. Và sự rõ ràng bắt đầu từ cách chúng ta phân loại nội dung.